ADET
Adet kanamaları hala başlamadıysa?
Adet kanamaları 9–16 yaşları arasında
başlar. Spor yapan kızların yanında, çok
zayıf olan ve gelişmenin başladığı
dönemlerde kilo veren kızlarda da menarş
gecikebilir.
On beş yaşına gelinmesine rağmen hala adet
kanaması başlamadıysa bir hekime başvurup
kontrolden geçilmesi gerekir. Hekim genital
organları kontrol eder. Bazı kızlarda
vajinanın girişinde bulunan zarda normalde
bulunması gereken ve adet kanının dışarı
akmasına olanak veren açıklık bulunmaz. Çok
nadir vakalarda ise vajina veya rahim
gelişmemiş olabilir.
Adet Kanamaları Hangi Sıklıkla Olur?
Adet kanaması ayda bir olur. 25–30 gün
arasında süren adet siklusları normaldir.
Adet kanaması 3–7 gün sürer. İlk günlerde
daha fazla olan kanama giderek azalır. Adet
kanamalarının başladığı dönemlerde bu
kanamalar her ay aynı şiddette olmayabilir.
Bir ay daha fazla diğer ay çok daha az
olabilir.
Adet Kanamaları Düzensizse?
Adet kanamaları vücut ağırlığına, diyet
yapılmasına, heyecan, stres, egzersiz ve
hastalıklardan etkilenerek
düzensizleşebilir. İlk yıllarda adet
sikluslarının uzunluğu değişir. İlk 1–2 yıl
düzensiz adet görülmesi normaldir. Menarştan
sonra üreme organları ve hormonların uyum
içinde çalışmasının düzene girmesi zaman
alır.
Adet Siklusları Çok Uzunsa?
Bazı kızlar yılda sadece 3–4 kez adet görür.
Stres, ağır eksersiz, ani kilo kaybı ve
diyet nedeni ile adet siklusları bu kadar
uzun sürebilir. Bunun dışında hormonal
dengesizlikler de bu sürenin uzamasına yol
açar. Polikistik over sendromu adı verilen
kilo fazlalığı, aşırı tüylenme ve adet
düzensizliklerinin görüldüğü durumda yılda
sadece 3-4 kez adet görülür.
Adet Siklusları Çok Kısaysa?
Stres, bazı tip egsersizler ve yaşam
tarzınızdaki değişiklikler nedeni ile adet
siklusları 21 günden daha kısa sürebilir. Bu
durumda hekime başvurarak kontrolden geçmek
gerekir. Fazla kanama kansızlığa neden olur.
Kansız olan kişiler demir içeren besinlerden
daha fazla yemeli veya demir hapları
kullanmalıdır. Adet kanamalarının kaç günde
bir olduğu, kanamanın kaç gün sürdüğünü,
kanama miktarını ve kramp gibi şikayetleri
not etmeniz hekime başvurulduğunda size
yardımcı olur.
Bir Ay Adet Görmemek Önemli Midir?
Stres, hastalık, kilo kaybı gibi nedenlere
bağlı olarak birkaç ay adet
görmeyebilirsiniz. Birkaç ay adet kanaması
olmadığında hekime başvurulması gerekir.
Adet Kanaması Sırasında Ne Gibi Ürünler
Kullanılmalıdır?
Adet kanaması sırasında en sık kullanılan
ürünler pedlerdir. Bunlar iç çamaşırına
yerleştirilen ve emiciliği fazla olan
ürünlerdir. Bunlar adet kanını emerek, pedin
iç katlarına alır. Bir diğer yöntem ise
tampon kullanımıdır. Tampon ülkemizde çok
yaygın kullanılmayan bir üründür. Genç
kızlar için üretilmiş ve vajinanın
girişindeki zara zarar vermeyen tipleri de
vardır. Cinsel hayatı aktif olan kişiler
tamponu daha rahat kullanır. Tampon
kullanırken dikkat edilmesi gereken önemli
noktalar vardır. Tampon kullanılması Toksik
Şok Sendromu olarak adlandırılan önemli bir
sağlık sorununa neden olabilir. Tampon
kullanan kişilerin tamponu mutlaka 4–6
saatte bir değiştirmeleri gerekir.
Adet Kanaması Sırasında Denize Girilebilir
mi?
Eskiden bu dönemde denize girilmemesi, spor
yapılmaması ve normalde yapılan birçok
aktiviteden uzak durulması gerektiğine
inanılırdı. Gerekli korunma sağlandığında
yüzme ve diğer sporlar yapılabilir. Ağrı ve
krampları olan genç kızlar bu aktivitelerden
kaçınmalıdır.
Premenstrual Sendrom (PMS) Nedir?
Premenstrual sendrom (PMS) birçok genç kızın
karşılaştığı bir durumdur. Premenstrual
Sendroma bağlı yakınmalar adet kanamasından
1–2 hafta önce başlar. Duygusal
değişiklikler, göğüslerde ağrı ve
hassasiyet, vücutta şişlik, sivilcelerin
çıkması ve yorgunluk en sık görülen
yakınmalardır. Bu yakınmalar adet
kanamasının başlaması ile geçer. PMS
yumurtlama döneminden sonra görülür.
Östrojen ve progesteron hormonları beraberce
bu bulgulara neden olabilir. Şeker, kafein,
tuz gibi belli başlı yiyeceklerin tüketimini
azaltmak ve yeteri kadar dinlenmek
önemlidir.
Adet Kanaması Sırasında Kramplara Ne Yol
Açar?
Genç kızların bir kısmı adet kanaması
başlamadan önce ve kanama sırasında karın ve
kasık bölgesinde şiddetli ağrılardan
yakınır. Bu kramplar genellikle hafif
olmasına rağmen bazen genç kızların günlük
yaşantısını devam ettirmesini
engelleyebilecek kadar şiddetli olabilir.
Genç kızların yarısından çoğu kramplardan
yakınırken, her 7 genç kızdan birinde
ağrılar çok şiddetlidir.
Adet kanaması ile rahmin iç tabakası
dökülmeye başlar ve prostoglandin adı
verilen maddeler salınır. Bunlar rahimdeki
düz kasların kasılmasına neden olur.
Rahimdeki düz kasların kasılması sırasında
şiddetli kramplar hissedilebilir.
Prostoglandin düzeyleri bazen çok yükselir
bu durum ağrının çok fazla olmasına neden
olur. Rahim ile rahim ağzı arasındaki
kanalın dar olduğu genç kızlarda bu kramplar
daha şiddetli olur. Ayrıca stres de bu
krampların şiddetini arttırabilir.
Adet Kanaması Sırasındaki Kramplara Başka
Yakınmalar da Eşlik Eder mi?
Bu kramplara baş ağrısı, bulantı, kusma, sık
idrara çıkmak ve barsak hareketlerindeki
değişikliklere bağlı ishal veya kabızlık
eşlik edebilir.
Kramplar Nasıl Tedavi Edilir?
Yeteri kadar dinlenme, uyku ve düzenli
egzersiz yapılması krampların şiddetini
azaltır. Karın bölgesine sıcak havlu
yerleştirilmesi de ağrıyı azaltabilir. Karın
bölgesine sıcak su torbası uygulanabilir,
fakat su çok sıcak olmamalıdır.
Prostaglandin üretimini azaltan ağrı
kesiciler kullanılabilir. Ağrı kesicileri
kullanmaya kramplar şiddetlenmeden başlamak
gerekir. Ağrı kesicileri kullanmaya tahmini
adet kanamasından bir gün önce başlanması ve
ilaca kanama başladıktan sonra 1-2 gün daha
devam edilmesi önerilir.
Ağrı kesiciler adet kanamasının artmasına
neden olur mu?
Aspirin dışındaki ağrı kesiciler kanamanın
artmasına neden olmaz. Ağrı kesicileri
kullanmadan önce hekime danışılması ve
ilacın yan etkilerinin öğrenilmesi gerekir.
Başkalarında herhangi bir probleme neden
olmayan bir ilaç size zararlı olabilir.
Adet döneminde sigara içmek zararlı mıdır?
Sigara içmek sağlığınızı olumsuz etkiler.
Yapılan bilimsel çalışmalarda sigaranın
üreme sağlığını da olumsuz etkilediği
gösterilmiştir. Sigaranın içerdiği nikotin
kan damarlarının büzüşmesine ve organların
oksijen ihtiyacının karşılanamamasına yol
açar. Sigara adet düzenini bozar ve ileride
çocuk sahibi olmayı zorlaştırabilir.
Adet kanaması sırasında pıhtıların gelmesi
normal midir?
Kanamanın fazla ve krampların olduğu ilk
günlerde pıhtıların gelmesi normaldir.
Vücudunuzda pıhtılaşmayı önleyen faktörler
üretilir. Kanamanın çok yoğun olduğu
günlerde üretilen bu faktörler yetersiz
kalabilir ve pıhtılaşma olur. Fakat her
zamankinden büyük pıhtılar geliyorsa hekime
başvurulması gerekir.
Adet kanamaları arasındaki dönemde de kanama
olur mu?
Adet kanmaları arasındaki dönemde lekelenme
şeklinde kanamalar olabilir. Bunun en sık
görülen nedeni yumurtlama döneminde (yumurta
çatladığında) görülen kanamadır. Bu durum
endişelenmeyi gerektirmez. Üreme
organlarındaki enfeksiyonlar ve tümörler de
kanamalara ve lekelenmelere yol açar.
|
| |
|